Γλαύκωμα
Το γλαύκωμα είναι μια συχνή οφθαλμολογική πάθηση που χαρακτηρίζεται από βλάβη στο οπτικό νεύρο που συνδέει το μάτι με τον εγκέφαλο. Αυτή η βλάβη οφείλεται συνήθως στη συσσώρευση υγρού στην μπροστινή περιοχή του ματιού, με αποτέλεσμα την αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης. Αν δεν εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα, το γλαύκωμα μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμη απώλεια όρασης. Αν και μπορεί να επηρεάσει άτομα οποιασδήποτε ηλικίας, είναι πιο συχνό σε ενήλικες στις δεκαετίες των 70 και 80 ετών.
Συμπτώματα
Στα αρχικά στάδια, το γλαύκωμα συνήθως δεν εμφανίζει συμπτώματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, προχωρά σταδιακά, αρχικά επηρεάζοντας την περιφερειακή όραση. Εξαιτίας της έλλειψης συμπτωμάτων και της σταδιακής εξέλιξης της ασθένειας, πολλά άτομα δεν γνωρίζουν ότι έχουν γλαύκωμα. Συχνά ανιχνεύεται τυχαία κατά τη διάρκεια μιας οφθαλμολογικής εξέτασης ρουτίνας.
Σε πιο προχωρημένο στάδιο, εκτός από την βλάβη στην περιφερειακή όραση, επηρεάζεται και η κεντρική. Συνήθως επηρεάζονται και τα δύο μάτια, αν και το ένα μάτι μπορεί να επηρεαστεί σε μεγαλύτερο βαθμό από το άλλο.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, το γλαύκωμα μπορεί να εκδηλωθεί ξαφνικά, οδηγώντας σε:
- Έντονο πόνο στο μάτι
- Ναυτία και εμετούς
- Κόκκινο μάτι
- Πονοκεφάλους
- Φωτοστέφανα γύρω από τα φώτα
- Θολή όραση
Αυτά τα συμπτώματα οφείλονται σε γλαύκωμα κλειστής γωνίας (οξύ γλαύκωμα) το οποίο απαιτεί άμεση θεραπεία από Οφθαλμίατρο.
Τύποι
- Γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας (χρόνιο γλαύκωμα): Αυτός είναι ο πιο συχνός τύπος, συνήθως προχωρά αργά και είναι ασυμπτωματικό στα αρχικά στάδια.
- Γλαύκωμα κλειστής γωνίας (οξύ γλαύκωμα): Αυτή η μορφή προκαλεί γρήγορη αύξηση της πίεσης του ματιού και τα συμπτώματα που αναφέραμε πιο πάνω.
- Δευτερογενές γλαύκωμα: Εμφανίζεται μετά από τραυματισμό ή φλεγμονή στον οφθαλμό.
- Γλαύκωμα φυσιολογικής πίεσης: Αυτός ο τύπος συμβαίνει παρά το γεγονός ότι η πίεση του ματιού είναι εντός φυσιολογικών τιμών. Οι λόγοι για τους οποίους ορισμένα άτομα αναπτύσσουν αυτή την πάθηση δεν είναι πλήρως κατανοητοί. Μπορεί να έχουν πιο αδύνατο οπτικό νεύρο ή κακή αιμάτωση του οπτικού νεύρου που το καθιστά πιο επιρρεπές σε ζημιά.
- Συγγενές γλαύκωμα: Μια σπάνια μορφή που εμφανίζεται σε πολύ μικρά παιδιά. Συμπτώματα συμπεριλαμβάνουν υπερβολικά δάκρυα, συχνό τρίψιμο των μάτιων και αυξημένη ευαισθησία στο φως.
Προδιαθεσικοί παράγοντες
Οι εξής παράγοντες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης γλαυκώματος:
- Ηλικία: Η πιθανότητα ανάπτυξης γλαυκώματος αυξάνεται με την ηλικία.
- Φυλή: Τα άτομα από αφρικανική ή ασιατική καταγωγή διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.
- Κληρονομικότητα: Γλαύκωμα σε πρώτου βαθμού συγγενείς (π.χ. γονείς ή αδέλφια) αυξάνει τις πιθανότητες ανάπτυξης της πάθησης.
- Άλλες παθήσεις όπως η μυωπία, η υπερμετρωπία, τραυματισμός οφθαλμού, οφθαλμολογικές φλεγμονές, αγγειακές παθήσεις και ο διαβήτης μπορεί να συμβάλλουν στον κίνδυνο.
- Χρήση ορισμένων φαρμάκων π.χ. κορτικοστεροειδή (ιδίως τοπικά κολλύρια)
Διάγνωση
Η τακτική οφθαλμολογική εξέταση είναι απαραίτητη για την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση του γλαυκώματος. Πέρα από τη βασική εξέταση, περιλαμβάνεται μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης (τονομέτρηση), γωνιοσκοπία, παχυμετρία κερατοειδούς, εξέταση οπτικών πεδίων και οπτική τομογραφία συνοχής.
Αντιμετώπιση
Ο κύριος στόχος της θεραπείας είναι η μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης για διατήρηση της όρασης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αντιμετώπιση αρχίζει με τη χρήση κολλυρίων (οφθαλμικές σταγόνες). Σε περιπτώσεις όπου η φαρμακευτική αγωγή δεν αποφέρει αποτελέσματα ή είναι ανεπαρκής, μπορεί να εφαρμοστούν θεραπείες με laser ή χειρουργικές επεμβάσεις.
Αναπόσπαστο μέρος της θεραπείας είναι ο τακτικός επανέλεγχος για αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας και παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου.
Χρήσιμοι σύνδεσμοι
Για περισσότερες πληροφορίες και υποστήριξη σχετικά με το γλαύκωμα, επισκεφτείτε τις ιστοσελίδες των οργανισμών Royal National Institute of Blind People (RNIB) και Glaucoma UK.
